Omuz Çıkığı Neden Kronikleşir? Bankart ve Hill-Sachs Lezyonu Nedir?
Omuz eklemi vücudun en geniş hareket açıklığına sahip eklemi olduğu için çıkığa da en yatkın eklemdir. Düşme, spor yaralanması veya kolun dışa-arkaya zorlanması sonucu kol kemiği başı (humerus) kürek kemiğindeki yuvasından (glenoid) çıktığında, eklemi yerinde tutan ön-alt kıkırdak conta (labrum) kemikten yırtılarak ayrılır. Tıpta bu yırtığa Bankart Lezyonu adı verilir. Aynı anda çıkık esnasında kol kemiği başının arka kısmında bir çökme kırığı (Hill-Sachs Lezyonu) oluşabilir.
25 yaşın altındaki genç ve aktif bireylerde ilk omuz çıkığından sonra yırtılan bu labrum ve kapsül dokusu kendi kendine doğru pozisyonda kaynamaz. Sonuç olarak %80-90 oranında omuz tekrar çıkmaya başlar; başlangıçta spor yaparken çıkan omuz, zamanla ceket giyerken, yüzünü yıkarken veya gece uykuda kolunu başının altına koyarken bile kendiliğinden çıkar hale gelir.
Tekrarlayan Omuz Çıkığı Ameliyatı Kimlere ve Ne Zaman Yapılmalıdır?
İstanbul Şişli / Nişantaşı’ndaki özel muayenehanemizde Prof. Dr. Nevzat Selim Gökay tarafından yapılan omuz instabilite testleri, MR ve gerektiğinde 3 boyutlu BT kemik ölçümü sonrasında aşağıdaki durumlarda cerrahi onarım uygulanır:
- Omzu birden fazla kez çıkmış veya yarı çıkık (subluksasyon) atakları yaşayan tüm hastalar
- İlk omuz çıkığı sonrasında MR’da belirgin Bankart (labrum) yırtığı saptanan genç ve aktif sporcular
- Kolunu yukarı ve dışa açtığında “omzum çıkacakmış gibi oluyor” korkusu (apprehension) nedeniyle hareketlerini kısıtlayan bireyler
- Tekrarlayan çıkıklar nedeniyle omuz yuvasında kemik kaybı ve kıkırdak aşınması ilerleyen vakalar
Artroskopik Bankart Tamiri, Remplissage ve Latarjet Cerrahi Seçenekleri
Muayenehanemizdeki görüntüleme analizine göre hastaya en uygun anatomik onarım seçilir. Kemik kaybının kritik sınırın altında olduğu vakalarda kapalı kamera yöntemiyle (Artroskopik Bankart Tamiri) yırtılan labrum ve gevşeyen kapsül, özel biyo-emilebilir dikiş çapalarıyla (ankor) orijinal kemik kenarına yeniden dikilir. Eşlik eden Hill-Sachs çökmesi varsa aynı kapalı seansta Remplissage tekniği eklenir; ileri kemik kaybı olan vakalarda ise kemik blok transferi (Latarjet prosedürü) ile tam stabilite sağlanır.
Omuz ekleminiz çıktığında, bağlarınızda da yırtık gelişecektir…
Omuz eklemi, vücudun en fazla hareket kabiliyeti olan eklemidir. Bu kadar geniş hareket açıklığına rağmen, omuz ekleminin çıkmasını engelleyen bağlar ve labrum adı verilen dokular sayesinde, eklem yerinde kalarak fonksiyon görmeye devam eder. Eğer omuz eklemimiz, ters bir pozisyonda aşırı zorlanmaya maruz kalırsa, sıklıkla öne olacak şekilde, yerinden çıkabilir. Omuz eklemi yerinden çıktığı zaman, mutlaka bağlarda ve labrumda da yırtık gelişir. Herhangi bir sebeple bu bağlar ve labrumun iyileşmemesi neticesinde ise “Tekrarlayan Omuz Çıkığı” adı verilen hastalık ortaya çıkar.
Yırtık bağlarınızın tamir edilmesiyle, omuz ekleminizin yeniden çıkması engellenebilir…
Böyle bir durumda, basit günlük aktivitelerde veya sportif faaliyetlerde omuz eklemi yerinden çıkacaktır. Her çıkık, omuz kemiklerine zarar verdiği için, mutlaka tedavi edilmesi gereken bir durumdur. Tedavisi cerrahi olarak yırtılan labrum ve bağların yırtıldığı yere tekrar tamir edilmesidir.
İki şekilde gerçekleştirilebilir;
Ekleminizi açmadan sağlığına kavuşturuyoruz…
Komplike olmamış, tekrarlayan omuz çıkığında güncel tedavi yöntemi “Artroskopik Bankart Tamiri” dir.
HD Kameralar sayesinde kusursuz görüntü…
İşlem esnasında, yapılan iki veya üç adet küçük kesiler vasıtasıyla, eklem içerisine yerleştirilen özel bir kamera (artroskop) ve artroskopik cerrahi aletler kullanılır. Artroskop vasıtasıyla elde edilen görüntülerin aktarıldığı ekran vasıtasıyla cerrah ameliyatı gerçekleştirir.
Artroskopi sonrasında kısa sürede günlük yaşantınıza dönebilirsiniz…
Kesilerin ve kullanılan cerrahi aletlerin küçük olması sayesinde ameliyat sonrasında ağrı şikayeti çok az olduğu gibi, rehabilitasyon da açık cerrahiye göre daha kolay olmaktadır.
Ameliyattan sonra, 2 (iki) hafta süreyle kolunuzu gövdenize sabitleyen bir omuz kol askısı kullanmanız gerekecektir. Bu süre zarfında askınızı açarak sarkaç egzersizleri gibi birtakım egzersizler doktorunuz tarafından size anlatılacaktır.
Ameliyatın 3. Ayında sportif faaliyetler dahil tüm aktivitelerinize dönebilirsiniz…
Ameliyatın 2. (ikinci) haftasında, dikişleriniz alınacaktır. İkinci haftadan itibaren fizyoterapistinizin özellikle güçlendirme ağırlıklı, farklı egzersiz şekillerini size uygulatacağı ve omuz kol askısını geceleri ve sadece dışarıda kullanacağınız bir döneme gireceksiniz.
Ameliyatın 6. (altıncı) haftasından itibaren omuz kol askısı tamamen çıkartılacak ve artık dışa doğru olan esnetmelerin de olduğu bir fizyoterapi sürecine başlanılacaktır.
Ameliyatın 3. (üçüncü) ayında tüm sportif faaliyetlerinize dahil geri dönmenize izin verilecektir. Tedavinin sonunda olabildiğince hareketli ve çıkmayan bir omuz eklemine kavuşmanız mümkün olacaktır…
Kapalı omuz cerrahisi tekniklerimiz için Omuz Artroskopisi ve eşlik eden tendon sorunları için Rotator Tendon Tamiri sayfalarımızı inceleyebilirsiniz.
Hafta Hafta İyileşme ve Spora Dönüş Takvimi
- 1. Gün: Ameliyat sonrası kol askısı ile hasta ertesi gün ağrısız şekilde taburcu edilir.
- 2. Hafta: İstanbul Nişantaşı muayenehanemizde dikişler alınır; kontrollü pasif omuz egzersizlerine başlanır.
- 4. – 6. Hafta: Omuz askısı çıkarılır; aktif eklem hareket açıklığı ve skapular güçlendirme egzersizlerine geçilir.
- 3. Ay: Yüzme, fitness ve tüm sportif aktivitelere çıkık korkusu olmadan tam dönüş sağlanır.
Ameliyat Öncesi Hazırlık ve Ameliyat Sonrası Dikkat Edilmesi Gereken Altın Kurallar
Ortopedik cerrahide mükemmel bir sonucun yarısı ameliyathanede uygulanan yüksek teknolojili ve titiz cerrahi tekniğe, diğer yarısı ise ameliyat öncesi hazırlık ve ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin doğru yönetilmesine bağlıdır. İstanbul Şişli / Nişantaşı’ndaki (Harbiye, Abdi İpekçi Cd. Ada Apt No:22) özel muayenehanemizde tüm hastalarımız için süreç şu standartlarla yürütülür:
- Kapsamlı Anestezi ve Dahiliye Hazırlığı: Operasyon öncesinde kan tahlilleri, kalp ve akciğer değerlendirmeleri yapılarak hastaya en uygun ve en konforlu anestezi yöntemi belirlenir; kan sulandırıcı gibi düzenli kullanılan ilaçların planlaması yapılır.
- Multimodal Ağrı Yönetimi: Ameliyat sırasında ve sonrasında uygulanan bölgesel bloklar ve kişiye özel ağrı kontrol protokolleri sayesinde hastalarımız ameliyat sonrası erken dönemi ağrısız ve konforlu geçirir.
- Erken Mobilizasyon (Erken Hareket): Eklem sertliğini önlemek, kas gücünü korumak ve kan dolaşımını desteklemek amacıyla ameliyat sonrası ilk 24 saat içinde doktor gözetiminde egzersiz ve yürüyüş protokolü başlatılır.
- Su Geçirmez Modern Pansuman ve Hijyen: Taburculuk öncesinde uygulanan özel su geçirmez steril yara örtüleri sayesinde hastalarımız evlerinde güvenle banyo yapabilir ve yara bakımı zahmetsizce tamamlanır.
- Birebir Hekim Takibi ve Egzersiz Programı: Taburculuk sonrasında Nişantaşı muayenehanemizdeki kontrol randevularında yara iyileşmesi, eklem hareket açıklığı ve kas kuvveti bizzat Prof. Dr. Nevzat Selim Gökay tarafından takip edilerek aşamalı egzersiz geçişleri yönetilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Bir kez çıkan omuz neden tekrar çıkar?
İlk omuz çıkığında eklemi yerinde tutan kıkırdak dudak (labrum) ve bağlar yırtılır. Özellikle genç ve aktif bireylerde bu bağlar cerrahi olarak dikilmezse omuz basit hareketlerle tekrar çıkmaya devam eder.
Artroskopik Bankart tamiri mi yoksa açık Latarjet ameliyatı mı yapılır?
Kemik kaybı olmayan standart yırtıklarda kapalı (artroskopik) bağ tamiri altın standarttır. Ancak çok sayıda çıkık nedeniyle omuz yuvasında kemik kaybı oluşmuşsa kemik blok nakli (Latarjet) tercih edilir.
Ameliyattan sonra spora ne zaman dönebilirim?
Ameliyat sonrası 4-6 hafta omuz askısı ve pasif egzersizler uygulanır, 6. haftada günlük yaşama ve 3. ayda tüm sportif faaliyetlere güvenle dönülebilir.
Omuz çıkığı ameliyatında kullanılan çapalar (ankorlar) vücutta kalır mı, MR çekimine engel olur mu?
Kullanılan modern dikiş çapaları tamamen biyolojik uyumlu (biyo-kompozit veya tümü dikişten oluşan all-suture) mikro-implantlardır. Vücutta kalır, dışarıdan hissedilmez, metal dedektörlerinde ötmez ve MR çekimine kesinlikle engel olmaz.
Ameliyattan sonra omuz tekrar çıkar mı?
Doğru teknikle yapılan artroskopik labrum-kapsül onarımı ve rehabilitasyon sonrasında omuz stabilitesi %95’in üzerinde başarıyla kalıcı olarak sağlanır.
Her çıkıkta omuzda ne gibi kalıcı hasarlar oluşur?
Omuz her çıktığında kol kemiği başı kürek kemiği yuvasının kenarını kırarak aşındırır ve eklem kıkırdağını çizer. Bu nedenle ameliyatı geciktirmeden ilk çıkıklardan sonra onarım yapmak çok daha kolay ve başarılıdır.
Bu tedavide Anadolu Sigorta, Allianz Sigorta ve Türkiye İş Bankası çalışan ve emeklileri anlaşması geçerli midir?
Evet. İstanbul Şişli / Nişantaşı özel muayenehanemizde yapılan muayene, tanı ve gerçekleştirdiğimiz cerrahi tedavi süreçlerinde Anadolu Sigorta, Allianz Sigorta ile Türkiye İş Bankası çalışanları, emeklileri ve bakmakla yükümlü oldukları yakınları için doğrudan anlaşmamız geçerlidir.