Ayak Bileği Kireçlenmesi Nedir ve Neden Gelişir?
Ayak bileği eklemi; kaval kemiği (tibia), kamış kemiği (fibula) ve ayak bileği kubbe kemiğinin (talus) birleştiği, yürüyüş sırasında vücut ağırlığının 4-5 katı yük taşıyan son derece hassas bir eklemdir. Diz ve kalça kireçlenmesinden farklı olarak, ayak bileği kireçlenmelerinin (artroz) %70-80’i geçmiş yıllarda yaşanmış ayak bileği kırıkları, tekrarlayan ağır burkulmalar veya kıkırdak çökmeleri (talus osteokondral lezyonları) sonrasında gelişir (post-travmatik artroz).
Kıkırdak dokusu tamamen aşındığında ayak bileğinde şişlik, her adımda keskin ağrı, sabah tutukluğu ve bileği yukarı-aşağı bükmede ciddi kısıtlılık ortaya çıkar. Total Ayak Bileği Protezi Ameliyatı, eklemi dondurmadan (hareketini kaybetmeden) aşınmış yüzeyleri hareketli biyouyumlu implantlarla yenileyen modern cerrahi yöntemdir.
Ayak Bileği Protezi Kimlere Uygulanır ve Eklemi Dondurmaya (Artrodez) Göre Üstünlüğü Nedir?
İstanbul Şişli / Nişantaşı’ndaki özel muayenehanemizde Prof. Dr. Nevzat Selim Gökay tarafından yapılan fizik muayene, basarak çekilen röntgen ve BT analizleri sonucunda uygun hastalarda ayak bileği protezi planlanır:
- Eklem Hareketinin Korunması: Klasik dondurma (artrodez) ameliyatında bilek kemikleri birbirine kaynatılarak hareket sıfırlanır; protez ameliyatında ise bilek yukarı-aşağı bükülmeye devam eder.
- Normal Yürüyüş Biyomekaniği: Hareket korunduğu için hasta düz zeminde, yokuşta ve merdivende topallamadan doğal adımlarla yürür.
- Komşu Ayak Eklemlerinin Korunması: Bilek dondurulduğunda yük ayağın alt ve ön eklemlerine binerek oralarda da kireçlenme yaparken, ayak bileği protezi komşu eklemleri korur.
Anatomik İmplant Seçimi ve Basınçlı Kemik Hazırlığı
Ameliyat öncesinde bacağın mekanik dizilimi ve ayak bileği bağlarının dengesi detaylıca ölçülür. Basınçlı yıkama (pulsatil lavaj) ile kemik gözenekleri temizlendikten sonra tibia ve talus yüzeylerine anatomik uyumlu implantlar ve aralarındaki yüksek dirençli hareketli polietilen ara parça yerleştirilir.
Ayak Bileği Protezi Ameliyatı Nedir?
Ayak bileği protezi ameliyatı, hastalıklı eklem yüzlerinizin temizlendiği ve yerine rahatlıkla harekete izin veren, yeni bir ekleminize kavuşacağınız bir ameliyattır. Ameliyat öncesinde bacaklarınız özel olarak temizlenerek ameliyata hazır hale getirilecektir. Turnike cihazı isimli bir cihaz kullanılarak, ameliyatın hiç kanama olmadan gerçekleşmesi sağlanacaktır.
Basınçlı Yıkama ve Modern İmplant Teknolojisi
Ameliyat esnasında yıpranmış eklem yüzeylerinin yerine, ekleminize uygun bir implant tercih edilerek, uyluk kemiği ve ayak bileği kubbe kemiği eklem yüzeyleri yenilenecektir. İmplantlar kemik gözeneklerinin basınçlı yıkama işlemi ile temizlenmesi sonrasında, özel kemik çimentosu kullanılarak kemiklerinize yerleştirilecektir. Bu sayede uzun yıllar protezleriniz ile kemikleriniz uyum içerisinde fonksiyon görebilecektir.
Ağrısız Cerrahi Süreç ve İlk Yürüyüş
Ameliyat sonrası erken dönemde, size özel uygulanacak anestezi yöntemi sayesinde, neredeyse hiç ağrı çekmemeniz sağlanacaktır. Bu sayede ameliyatın ertesi günü, doktorunuz tarafından yatak kenarına oturtularak, ayak bileğinize hareket açıklığı egzersizleri başlanacaktır. Aynı gün içerisinde, dört bacaklı bir değnek olan walker yardımıyla ilk yürüyüşünüzü, doktorunuz gözetiminde yapacaksınız. Yaklaşık 4 (dört) hafta süreyle doktorunuz, ameliyatlı bacağınıza tam yük vermemenizi önerebilir.
Ameliyatın ikinci günü, biraz daha yataktan sık çıkacağınız, tuvalet ve servis koridorlarına walker yardımıyla rahatlıkla yürüyebileceğiniz bir gün olacaktır.Ameliyatın üçüncü günü itibarı ile doktorunuz size, dinlenme ihtiyacınız dışında yatağa girmemenizi tembihleyecektir.
Taburculuk ve Günlük Yaşama Dönüş
Ameliyatın dördüncü gününde rahat bir şekilde, servis koridorlarında dolaşabilir duruma geleceksiniz. Artık eve walker yardımıyla taburcu olabileceksiniz. Doktorunuz, banyo yapmanıza olanak sağlayacak, pansumanını yaparak sizi taburcu edecektir. 10 gün süreyle kullanmanız için size bir takım ilaçlar ve egzersizler anlatılacaktır.Ameliyatın ikinci haftasında yapılacak kontrollerde dikişleriniz alınacaktır.
Ameliyatın birinci ayında değneklerinizi bırakıp tamamen günlük yaşantınıza dönebilir, yeni ekleminizin tadını doyasıya yaşayabilirsiniz.
Erken evre ayak bileği kıkırdak ve sıkışma sorunlarında uyguladığımız Ayak Bileği Artroskopisi ve ayak önü şekil bozukluklarında yapılan Halluks Valgus Cerrahisi sayfalarımızı inceleyebilirsiniz.
Hafta Hafta İyileşme ve Yürüyüş Takvimi
- 1. Gün: Özel ağrı kontrolüyle konforlu geçen ilk gecenin ardından yatak kenarında bilek hareket egzersizleri ve walker ile yürüyüş başlar.
- 2. – 4. Gün: Hasta koridorlarda rahatça dolaşır ve 4. günde özel pansumanla eve taburcu edilir.
- 2. Hafta: İstanbul Nişantaşı muayenehanemizde dikişler alınır ve hareket açıklığı egzersizleri artırılır.
- 4. Hafta: Değnekler bırakılarak tam yük verme ve normal günlük yaşama dönüş gerçekleşir.
Ameliyat Öncesi Hazırlık ve Ameliyat Sonrası Dikkat Edilmesi Gereken Altın Kurallar
Ortopedik cerrahide mükemmel bir sonucun yarısı ameliyathanede uygulanan yüksek teknolojili ve titiz cerrahi tekniğe, diğer yarısı ise ameliyat öncesi hazırlık ve ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin doğru yönetilmesine bağlıdır. İstanbul Şişli / Nişantaşı’ndaki (Harbiye, Abdi İpekçi Cd. Ada Apt No:22) özel muayenehanemizde tüm hastalarımız için süreç şu standartlarla yürütülür:
- Kapsamlı Anestezi ve Dahiliye Hazırlığı: Operasyon öncesinde kan tahlilleri, kalp ve akciğer değerlendirmeleri yapılarak hastaya en uygun ve en konforlu anestezi yöntemi belirlenir; kan sulandırıcı gibi düzenli kullanılan ilaçların planlaması yapılır.
- Multimodal Ağrı Yönetimi: Ameliyat sırasında ve sonrasında uygulanan bölgesel bloklar ve kişiye özel ağrı kontrol protokolleri sayesinde hastalarımız ameliyat sonrası erken dönemi ağrısız ve konforlu geçirir.
- Erken Mobilizasyon (Erken Hareket): Eklem sertliğini önlemek, kas gücünü korumak ve kan dolaşımını desteklemek amacıyla ameliyat sonrası ilk 24 saat içinde doktor gözetiminde egzersiz ve yürüyüş protokolü başlatılır.
- Su Geçirmez Modern Pansuman ve Hijyen: Taburculuk öncesinde uygulanan özel su geçirmez steril yara örtüleri sayesinde hastalarımız evlerinde güvenle banyo yapabilir ve yara bakımı zahmetsizce tamamlanır.
- Birebir Hekim Takibi ve Egzersiz Programı: Taburculuk sonrasında Nişantaşı muayenehanemizdeki kontrol randevularında yara iyileşmesi, eklem hareket açıklığı ve kas kuvveti bizzat Prof. Dr. Nevzat Selim Gökay tarafından takip edilerek aşamalı egzersiz geçişleri yönetilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Ayak bileği protezinin dondurma (artrodez) ameliyatına göre avantajı nedir?
Eklemi dondurma işleminde ayak bileği hareketi tamamen iptal edilirken, ayak bileği protezi ameliyatında eklem hareket açıklığı korunur; hasta normal yürüyüş biyomekaniğini kaybetmez ve komşu eklemler aşınmaz.
Ayak bileği protezi ameliyatından sonra ne zaman yürünür?
Ameliyatın ertesi günü walker yardımıyla yürüyüşe başlanır ve ayak bileği hareket egzersizleri yapılır. Yaklaşık 4 hafta kontrollü yük verme sonrası 1. ayda değnekler bırakılır.
Hastanede yatış süresi ne kadardır?
Özel ağrı kontrolü protokolüyle konforlu geçen süreç sonrasında hastalarımız ameliyatın 4. gününde yürüyerek eve taburcu edilmektedir.
Eskiden kırık geçirdiğim ve platin takılan ayak bileğime protez yapılabilir mi?
Evet. Ayak bileği kireçlenmelerinin büyük çoğunluğu eski kırıklara bağlıdır. Gerekirse önceki plak-vidalar çıkarılarak aynı veya aşamalı seansta total ayak bileği protezi başarıyla uygulanabilir.
Ayak bileği protezinin ömrü ne kadardır?
Yeni nesil 3 bileşenli ve anatomik yüzeyli modern ayak bileği protezlerinin 15-20 yıllık başarı oranları oldukça yüksektir; aşınma olursa sadece aradaki polietilen parça değiştirilebilir.
Ameliyat sonrası hangi sporları yapabilirim?
Yürüyüş, yüzme, bisiklet, golf ve hafif doğa yürüyüşleri gibi darbesiz tüm spor aktivitelerini ağrısız şekilde yapabilirsiniz.
Bu tedavide Anadolu Sigorta, Allianz Sigorta ve Türkiye İş Bankası çalışan ve emeklileri anlaşması geçerli midir?
Evet. İstanbul Şişli / Nişantaşı özel muayenehanemizde yapılan muayene, tanı ve gerçekleştirdiğimiz cerrahi tedavi süreçlerinde Anadolu Sigorta, Allianz Sigorta ile Türkiye İş Bankası çalışanları, emeklileri ve bakmakla yükümlü oldukları yakınları için doğrudan anlaşmamız geçerlidir.