Ayak Bileği Ağrıları, Kıkırdak Hasarları ve Sıkışma Sendromu Neden Olur?
Ayak bileği burkulmaları, günlük hayatta ve spor aktivitelerinde en sık karşılaşılan ortopedik yaralanmadır. Çoğu burkulma basit bir bağ esnemesi olarak görülse de, burkulma esnasında kubbe kemiği (talus) ile kaval kemiği (tibia) birbirine şiddetle çarparak eklem kıkırdağında ezilme ve kopmalara (Talus Osteokondral Lezyonu – OCD) yol açabilir.
Ayrıca futbolcular, koşucular ve dansçılar gibi ayak bileğini sürekli uç açılarda kullanan kişilerde eklemin ön veya arka kenarında kemik çıkıntıları ve kalınlaşmış yumuşak doku sıkışmaları (Anterior ve Posterior İmpingement / Futbolcu Bileği) gelişir. Hasta çömelirken, merdiven çıkarken veya yokuş yukarı yürürken bileğin önünde ya da aşil tendonu arkasında keskin bir ağrı ve takılma hisseder.
Ön (Anterior) ve Arka (Posterior) Ayak Bileği Artroskopisi Nasıl Yapılır?
İstanbul Şişli / Nişantaşı’ndaki özel muayenehanemizde Prof. Dr. Nevzat Selim Gökay tarafından yapılan muayene ve yüksek çözünürlüklü MR/BT incelemesiyle sorunun eklemin önünde mi yoksa arkasında mı olduğu belirlenir:
- Ön Ayak Bileği Artroskopisi: Bileğin ön kısmından yapılan iki adet 0,5 cm’lik girişle ön sıkışma yapan kemik gagaları (osteofitler) tıraşlanır, iltihaplı sinovyal dokular temizlenir ve talus kıkırdak hasarlarına mikrokırık/kıkırdak onarımı uygulanır.
- Arka (Posterior) Ayak Bileği Artroskopisi: Aşil tendonunun iki yanından açılan milimetrik deliklerle arka sıkışmaya yol açan Os Trigonum kemikçiği çıkarılır ve fleksör hallusis longus (FHL) tendonu serbestleştirilir.
- Artroskopik Bağ Tamiri (Broström): Tekrarlayan burkulmalara bağlı kronik bağ gevşekliği kapalı kamera yöntemiyle onarılır.
Mikrokırık ve Biyolojik Kıkırdak Yenileme Tekniği
Talus kemiğindeki kıkırdak hasarlarında (OCD), hasarlı kıkırdak yatağı kamera altında temizlendikten sonra kemik iliğindeki kök hücrelerin bölgeye ulaşarak yeni kıkırdak dokusu oluşturmasını sağlayan artroskopik mikrokırık veya hücresel kıkırdak çatı (scaffold) uygulamaları tek seansta gerçekleştirilir.
Ayak Bileği Artroskopisi Nedir?
Ayak bileği artroskopisi, doktorunuzun dar ve karmaşık bir anatomiye sahip olan ayak bileği eklemini, geniş bir cilt ve yumuşak doku kesisi yapmadan görmesini ve eklem içi kıkırdak/yumuşak doku sıkışmalarını tedavi etmesini sağlayan kapalı cerrahi bir yöntemdir. Ameliyat, genel veya spinal anestezi altında yapılır. Ameliyat öncesinde bacağınıza turnike cihazı sarılarak işlemin kanamasız ve net bir görüntü altında yapılması sağlanır.
Özellikle tekrarlayan ayak bileği burkulmaları, spor yaralanmaları veya geçmeyen bilek ağrılarında İstanbul Nişantaşı’ndaki özel muayenehanemizde yapılan muayenehane değerlendirme ve MR incelemesi ile tanı konularak cerrahi planlama gerçekleştirilir.
Kapalı Kamera Tekniği ve Avantajları
İşlem esnasında, ayak bileğinin ön veya arka kısmından yapılan iki adet 0,5 cm’lik küçük kesi vasıtasıyla eklem içerisine yerleştirilen özel bir kamera (artroskop) ve ince artroskopik cerrahi aletler kullanılır. Artroskop vasıtasıyla elde edilen görüntülerin aktarıldığı yüksek çözünürlüklü ekran üzerinden cerrah ameliyatı gerçekleştirir.
Kesilerin ve kullanılan cerrahi aletlerin küçük olması sayesinde ayak bileği çevresindeki hassas damar, sinir ve tendon yapıları korunur. Ameliyat sonrasında ağrı ve şişlik şikayeti çok az olduğu gibi, yara iyileşmesi ve rehabilitasyon süreci de açık cerrahiye göre çok daha hızlıdır.
Ayak Bileği Artroskopisi Hangi Hastalıklarda Uygulanır?
Çok farklı ayak bileği hastalıklarının cerrahi tedavisinde ayak bileği artroskopisi güvenle kullanılmaktadır. Bunlar arasında:
- Ayak Bileği Ön Sıkışma Hastalığı (Anterior İmpingement / Futbolcu Bileği)
- Ayak Bileği Kıkırdak Hastalıkları ve Talus Osteokondral Defektleri (OCD)
- Ayak Bileği Arka Sıkışma Hastalığı (Posterior İmpingement / Os Trigonum Sendromu)
- Tekrarlayan Burkulmalara Bağlı Kronik Bağ İnstabilitesi ve Sinovitler
- Eklem Faresi (Serbest Kemik ve Kıkırdak Parçaları) Debridmanı
- Septik Artrit (Eklem İçi Enfeksiyon) Yıkama ve Tedavisi
- Ayak bileğinin sebebi açıklanamayan kronik ağrılarında tanısal ve tedavi edici amaçlı uygulamalar sayılabilir.
Ameliyat Sonrası Süreç ve Normal Yaşama Dönüş
Hastalarımız genellikle ameliyat günü veya ertesi gün taburcu edilir. Yapılan işleme bağlı olarak (sıkışma temizliği veya kıkırdak onarımı) ilk günlerde koltuk değneği veya koruyucu bileklik kullanılabilir. Muayenehanemizdeki kontroller eşliğinde uygulanan egzersizlerle hastalar kısa sürede ağrısız yürüyüşe ve spor aktivitelerine dönebilirler.
İleri evre ayak bileği kireçlenmelerinde uygulanan Ayak Bileği Protezi Ameliyatı ve başparmak çıkıntısı tedavisinde Halluks Valgus Cerrahisi sayfalarımıza da göz atabilirsiniz.
Hafta Hafta İyileşme ve Spora Dönüş Takvimi
- Ameliyat Günü / 1. Gün: Hasta aynı gün veya ertesi sabah taburcu edilir; ayak bileği yukarı-aşağı hareket egzersizlerine hemen başlanır.
- 1. – 2. Hafta: Sadece sıkışma ve eklem faresi temizliği yapılan hastalar hemen üzerine basarak yürür; kıkırdak onarımı yapılanlarda 3-4 hafta koltuk değneği ile koruma uygulanır.
- 2. Hafta: İstanbul Nişantaşı muayenehanemizde iki küçük dikiş alınır ve fizyoterapi hızlandırılır.
- 4. – 8. Hafta: Yapılan işleme göre koşu ve tüm sportif aktivitelere tam dönüş sağlanır.
Ameliyat Öncesi Hazırlık ve Ameliyat Sonrası Dikkat Edilmesi Gereken Altın Kurallar
Ortopedik cerrahide mükemmel bir sonucun yarısı ameliyathanede uygulanan yüksek teknolojili ve titiz cerrahi tekniğe, diğer yarısı ise ameliyat öncesi hazırlık ve ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecinin doğru yönetilmesine bağlıdır. İstanbul Şişli / Nişantaşı’ndaki (Harbiye, Abdi İpekçi Cd. Ada Apt No:22) özel muayenehanemizde tüm hastalarımız için süreç şu standartlarla yürütülür:
- Kapsamlı Anestezi ve Dahiliye Hazırlığı: Operasyon öncesinde kan tahlilleri, kalp ve akciğer değerlendirmeleri yapılarak hastaya en uygun ve en konforlu anestezi yöntemi belirlenir; kan sulandırıcı gibi düzenli kullanılan ilaçların planlaması yapılır.
- Multimodal Ağrı Yönetimi: Ameliyat sırasında ve sonrasında uygulanan bölgesel bloklar ve kişiye özel ağrı kontrol protokolleri sayesinde hastalarımız ameliyat sonrası erken dönemi ağrısız ve konforlu geçirir.
- Erken Mobilizasyon (Erken Hareket): Eklem sertliğini önlemek, kas gücünü korumak ve kan dolaşımını desteklemek amacıyla ameliyat sonrası ilk 24 saat içinde doktor gözetiminde egzersiz ve yürüyüş protokolü başlatılır.
- Su Geçirmez Modern Pansuman ve Hijyen: Taburculuk öncesinde uygulanan özel su geçirmez steril yara örtüleri sayesinde hastalarımız evlerinde güvenle banyo yapabilir ve yara bakımı zahmetsizce tamamlanır.
- Birebir Hekim Takibi ve Egzersiz Programı: Taburculuk sonrasında Nişantaşı muayenehanemizdeki kontrol randevularında yara iyileşmesi, eklem hareket açıklığı ve kas kuvveti bizzat Prof. Dr. Nevzat Selim Gökay tarafından takip edilerek aşamalı egzersiz geçişleri yönetilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Ayak bileği artroskopisi hangi durumlarda yapılır?
Futbolcu bileği olarak bilinen ön ve arka sıkışma sendromlarında, talus kıkırdak lezyonlarında (osteokondral defekt), eklem faresi temizliğinde ve burkulma sonrası geçmeyen bilek ağrılarında uygulanır.
Kapalı ayak bileği ameliyatı sonrası iyileşme nasıldır?
Sadece 0,5 cm’lik iki küçük delikten kamera ile yapıldığı için yumuşak dokular zarar görmez, ağrı çok azdır ve açık ameliyata göre çok daha hızlı spora dönüş sağlanır.
Hastanede kaç gün kalınır?
İşlem genellikle günübirlik veya 1 gecelik yatışla tamamlanır; yapılan işleme göre hasta aynı gün veya ertesi gün taburcu edilir.
Ayak bileği burkulmasından sonra ağrı neden aylarca geçmez?
Burkulma sırasında yırtılan bağ uçlarının eklem arasına sıkışması (yumuşak doku sıkışması) veya kıkırdaktan küçük bir parçanın zedelenmesi (talus OCD) röntgende görünmez ancak kronik ağrı yapar. MR ile tanı konularak ayak bileği artroskopisi ile kesin olarak tedavi edilir.
Ayak bileği artroskopisi sonrası alçı yapılır mı?
Hayır. Kapalı artroskopik cerrahinin en büyük avantajı alçıya gerek kalmadan erken dönemde bilek hareketlerine başlanabilmesidir; sadece yumuşak bandaj veya çıkarılabilir bileklik kullanılır.
Ameliyat sonrası işe ne zaman dönebilirim?
Masa başı çalışan hastalarımız 3-5 gün içinde, ayakta çalışan hastalarımız ise yapılan işleme bağlı olarak 2-3 hafta içinde işlerine dönebilirler.
Bu tedavide Anadolu Sigorta, Allianz Sigorta ve Türkiye İş Bankası çalışan ve emeklileri anlaşması geçerli midir?
Evet. İstanbul Şişli / Nişantaşı özel muayenehanemizde yapılan muayene, tanı ve gerçekleştirdiğimiz cerrahi tedavi süreçlerinde Anadolu Sigorta, Allianz Sigorta ile Türkiye İş Bankası çalışanları, emeklileri ve bakmakla yükümlü oldukları yakınları için doğrudan anlaşmamız geçerlidir.